Biogazownie s\u0105 stabilnym \u017ar\u00f3d\u0142em energii, co w dobie zmian klimatycznych i sytuacji na rynkach energii ma kluczowe znaczenie. Przyk\u0142ad naszej biogazowani w Nac\u0142awiu pokazuje, \u017ce mo\u017cemy \u0142\u0105czy\u0107 korzy\u015bci biznesowe z realnym wsparciem dla mieszka\u0144c\u00f3w wsi. To model, kt\u00f3ry chcemy rozwija\u0107, bo wierzymy, \u017ce transformacja energetyczna musi i\u015b\u0107 w parze z transformacj\u0105 spo\u0142eczn\u0105 \u2013 wyja\u015bnia Anita Bednarek, dyrektor ds. \u2013 W kontek\u015bcie cel\u00f3w dekarbonizacyjnych Unii Europejskiej, rosn\u0105cych cen energii i potrzeby uniezale\u017cnienia si\u0119 od importu surowc\u00f3w energetycznych, rozw\u00f3j biogazu staje si\u0119 nie tylko opcj\u0105, ale konieczno\u015bci\u0105. Eksperci wskazuj\u0105, \u017ce potencja\u0142 biogazowy Polski jest bardzo du\u017cy i wci\u0105\u017c niezagospodarowany. 150 milion\u00f3w ton bioodpad\u00f3w pochodz\u0105cych rocznie z rolnictwa, hodowli i przemys\u0142u rolno-spo\u017cywczego pozwala bowiem na wytworzenie w Polsce blisko 5 mld metr\u00f3w sze\u015bciennych biometanu, ponad jedn\u0105 czwart\u0105 krajowego zu\u017cycia gazu3.<\/p>\n
Wynika to nie tylko z samej technologii, ale te\u017c z konieczno\u015bci sta\u0142ego zapewnienia substratu i utrzymania ci\u0105g\u0142ego procesu fermentacji. O tym czy protesty s\u0105 s\u0142uszne i co mo\u017cemy zrobi\u0107 aby zminimalizowa\u0107 spo\u0142eczne koszty inwestowania w biogazownie rolnicze b\u0119dziemy rozmawia\u0107 z ekspertami z bran\u017cy OZE na NWwR 2025. W oczach ekspert\u00f3w biogazownie maj\u0105 jedn\u0105 zasadnicz\u0105 przewag\u0119 nad farmami wiatrowymi i fotowoltaicznymi \u2013 nie zale\u017c\u0105 od pogody ani pory dnia. Podczas gdy wiatraki i panele produkuj\u0105 energi\u0119 tylko wtedy, gdy sprzyjaj\u0105 warunki atmosferyczne, biogazownia mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 nieprzerwanie, dostarczaj\u0105c zar\u00f3wno energi\u0119 elektryczn\u0105, jak i ciep\u0142o. To szczeg\u00f3lnie istotne na obszarach wiejskich, gdzie zapewnienie lokalnej stabilno\u015bci energetycznej jest kluczowe. Raport \u201eBiogaz w Polsce 2022\u201d skierowany jest przede wszystkim do inwestor\u00f3w bran\u017cy biogazowej, w\u0142a\u015bcicieli dzia\u0142aj\u0105cych biogazowni, firmy z sektora rolno-przetw\u00f3rczego, przedstawicieli administracji rz\u0105dowej i samorz\u0105dowej.<\/p>\n
Biogazownia rolnicza to instalacja odnawialnego \u017ar\u00f3d\u0142a energii, w kt\u00f3rej wytwarzany jest gaz powstaj\u0105cy w trakcie procesu fermentacji metanowej. Zarejestrowane w KOWR instalacje pozwala\u0142y na wytworzenie blisko 583 mln m biogazu rolniczego rocznie. \u0141\u0105czna zainstalowana moc elektryczna biogazowni rolniczych wynosi\u0142a 142,347 MW. Wszyscy wytw\u00f3rcy wpisani do rejestru wykonywali dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 w zakresie wytwarzania biogazu rolniczego, wytwarzania energii elektrycznej lub ciep\u0142a z biogazu rolniczego (obecnie nie ma w Polsce biogazowni, kt\u00f3re oczyszcza\u0142aby biogaz rolniczy do postaci biometanu). Ponad 374 mln m biogazu rolniczego, kt\u00f3ry w ilo\u015bci ponad 359 mln m zosta\u0142 przeznaczony do wytworzenia energii elektrycznej.<\/p>\n
Sprzedana do innego podmiotu, spalona w \u015bwiecy lub kotle gazowym. \u0141\u0105cznie z biogazu rolniczego wyprodukowano ponad 795 GWh energii elektrycznej, z czego ponad 666 GWh zosta\u0142o sprzedanych. Pozosta\u0142a ilo\u015b\u0107 zosta\u0142a zu\u017cyta na potrzeby produkcji oraz na potrzeby w\u0142asne wytw\u00f3rc\u00f3w. Powsta\u0142o ponad 4,3 mln ton produktu ubocznego (pofermentu). Poferment powstaj\u0105cy w procesie produkcji biogazu rolniczego jest bogaty w sk\u0142adniki mineralne i po spe\u0142nieniu okre\u015blonych warunk\u00f3w mo\u017ce by\u0107 wykorzystywany do nawo\u017cenia grunt\u00f3w rolnych.<\/p>\n
Autorzy raportu podkre\u015blaj\u0105, \u017ce do dalszego rozwoju bran\u017cy niezb\u0119dne b\u0119d\u0105 dodatkowe rozwi\u0105zania legislacyjne i wsp\u00f3\u0142praca z w\u0142adzami pa\u0144stwowymi. \u201cBiogaz w Polsce – raport 2022\u201d stanowi zbi\u00f3r wiedzy na temat rynku biogazu i powstaj\u0105cego rynku biometanu w Polsce. Przez ekspert\u00f3w Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Polskiego Funduszu Rozwoju czy Narodowego Centrum Bada\u0144 i Rozwoju. Zwraca ona te\u017c uwag\u0119, \u017ce ograniczanie dyskusji o OZE wy\u0142\u0105cznie do kosztu wytworzenia energii to powa\u017cny b\u0142\u0105d.<\/p>\n
Mimo wzrostu liczby instalacji, Polska wykorzystuje zaledwie u\u0142amek swojego potencja\u0142u. O dotychczasowych do\u015bwiadczenia sektora biogazowego i jego perspektywach dyskutowali eksperci podczas konferencji \u201e20 lat polskiego biogazu\u201d zorganizowanej przez Uni\u0119 Producent\u00f3w i Pracodawc\u00f3w Przemys\u0142u Biogazowego i Biometanowego oraz Goodvalley Polska. Wed\u0142ug danych KOWR (Krajowego O\u015brodka Wsparcia Rolnictwa), w Polsce jest obecnie 119 biogazowni rolniczych i 35 mikroinstalacji biogazu rolniczego.<\/p>\n
Z informacjami dotycz\u0105cymi RODO mog\u0105 Pa\u0144stwo zapozna\u0107 si\u0119 w ka\u017cdej chwili wchodz\u0105c w zak\u0142adk\u0119 RODO znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 w stopce strony.<\/p>\n
Jak zauwa\u017caj\u0105 analitycy, to efekt z\u0142o\u017cono\u015bci inwestycyjnej \u2013 w przeciwie\u0144stwie do wiatrak\u00f3w czy farm PV, kt\u00f3re po budowie wymagaj\u0105 jedynie okresowego serwisowania, biogazownia potrzebuje sta\u0142ego nadzoru, personelu i dostaw substratu. To oznacza wy\u017csze koszty eksploatacji i wi\u0119ksze ryzyko finansowe. Sie\u0107 Internetowa wskazuje z kolei ( w dniu pisania tego artyku\u0142u), 150 instalacji o \u0142\u0105cznej mocy 145 MWe. Mo\u017cliwo\u015bci polskiego rynku rolniczego s\u0105 jednak du\u017co wi\u0119ksze i wynosz\u0105 oko\u0142o 2000MWe.<\/p>\n
W poni\u017cszej tabeli i na mapce pokazano stan na I p\u00f3\u0142rocze 2022 roku, dla mikrobiogazowni. \u2013 Kiedy 20 lat temu budowali\u015bmy pierwsz\u0105 biogazowni\u0119 w Polsce, wiedzieli\u015bmy, \u017ce to przysz\u0142o\u015b\u0107 energetyki. Dzi\u015b, patrz\u0105c na nasze 8 instalacji, widzimy, \u017ce ta wizja si\u0119 zi\u015bci\u0142a.<\/p>\n
Proces fermentacji wytwarza poferment, kt\u00f3ry jest wysokiej jako\u015bci nawozem organicznym. Jest on lepiej przyswajalny ni\u017c surowa gnojowica, a wysoka temperatura fermentacji niszczy patogeny i nasiona chwast\u00f3w. Zast\u0105pienie nawozami z biogazowni sztucznych na 1 ha pola prowadzi do redukcji emisji rz\u0119du 1,25 kg ekwiwalentu CO2. Mimo zalet technologicznych, biogazownie nie ciesz\u0105 si\u0119 w Polsce du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105.<\/p>\n
To tak\u017ce ciep\u0142o, bezpiecze\u0144stwo, zagospodarowanie odpad\u00f3w i stabilno\u015b\u0107 lokalnych spo\u0142eczno\u015bci. Raport \u201eBiogaz w Polsce 2022\u201d jest g\u0142osem ekspert\u00f3w i analityk\u00f3w sektora OZE, oraz przedstawicieli przemys\u0142u. Publikacja powsta\u0142a z my\u015bl\u0105 o promocji biogazu jako \u017ar\u00f3d\u0142a OZE, przy jednoczesnym podkre\u015bleniu jego potencja\u0142u.<\/p>\n
Do tego dochodz\u0105 spo\u0142eczne minusy, kt\u00f3re cz\u0119sto wywo\u0142uj\u0105 lokalne i spo\u0142eczne konflikty. Transport wsadu i pofermentu odbywa si\u0119 nierzadko noc\u0105, by omin\u0105\u0107 godziny szczytu. W praktyce oznacza to wzmo\u017cony ruch ci\u0119\u017car\u00f3wek po w\u0105skich drogach, ha\u0142as i emisj\u0119 zapach\u00f3w. Dla mieszka\u0144c\u00f3w wsi to realny problem, kt\u00f3ry wp\u0142ywa na komfort \u017cycia i stosunek do inwestycji. Polska bran\u017ca biogazowa ma wizj\u0119 rozwoju i niezb\u0119dne know how, brakuj\u0105cym elementem s\u0105 natomiast stabilne ramy legislacyjne, kt\u00f3re pozwol\u0105 na sprawne procedowanie proces\u00f3w inwestycyjnych oraz wieloletnich zobowi\u0105za\u0144 w celu sfinansowania projekt\u00f3w7. Drugim wyzwaniem jest konieczno\u015b\u0107 wyja\u015bniania nieporozumie\u0144 wok\u00f3\u0142 inwestycji biogazowych, by budowa\u0107 w\u015br\u00f3d spo\u0142eczno\u015bci lokalnych \u015bwiadomo\u015b\u0107 korzy\u015bci z nimi zwi\u0105zanymi8.<\/p>\n
Nie bez znaczenia jest r\u00f3wnie\u017c uci\u0105\u017cliwo\u015b\u0107 zapachowa wsadu \u2013 fermentuj\u0105ca masa organiczna, gnojowica czy kiszonka kukurydziana generuj\u0105 intensywny zapach, trudny do ca\u0142kowitego wyeliminowania nawet przy nowoczesnych systemach hermetyzacji. Wiele biogazowni zmaga si\u0119 z protestami mieszka\u0144c\u00f3w w\u0142a\u015bnie z tego powodu. Jest wydawc\u0105 czasopisma bran\u017cowego \u201eMagazyn Biomasa\u201d oraz specjalistycznych dodatk\u00f3w po\u015bwi\u0119conych m.in. Tematyce pelletu, biogazu i urz\u0105dze\u0144 grzewczych na biomas\u0119. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicz\u0105 uzupe\u0142nia organizacja konferencji i spotka\u0144 bran\u017cowych, kt\u00f3rych celem jest stworzenie platformy wymiany wiedzy i do\u015bwiadcze\u0144 oraz ocena aktualnej sytuacji rynku biomasy w Polsce i prognoza jego rozwoju.<\/p>\n
W zwi\u0105zku z bezp\u0142atn\u0105 subskrypcj\u0105 zgadzam si\u0119 na otrzymywanie na podany adres email informacji handlowych. Dzi\u015b wydaj\u0105 si\u0119 one nie tylko potrzebne (zagospodarowanie odpad\u00f3w, budowa energetyki rozproszonej, zazielenianie transportu), ale wr\u0119cz niezb\u0119dne. Zw\u0142aszcza, je\u015bli na powa\u017cnie my\u015blimy o transformacji naszej energetyki i gospodarki. Mamy wszelkie potrzebne ku temu narz\u0119dzia, gotowo\u015b\u0107 inwestor\u00f3w i polityczn\u0105 wol\u0119.<\/p>\n
Nie bez znaczenia s\u0105 tak\u017ce kwestie zwi\u0105zane ze wsparciem bezpiecze\u0144stwa energetycznego, biogaz to bowiem energia elektryczna niezale\u017cna od warunk\u00f3w atmosferycznych oraz geopolitycznych. Przewodnicz\u0105cym Rady Koordynacyjnej zosta\u0142 wiceminister i Pe\u0142nomocnik Rz\u0105du ds. OZE, Ireneusz Zyska, kt\u00f3ry zapowiedzia\u0142 \u201cwielostronn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 rz\u0105du z przedstawicielami sektora, obecnymi i przysz\u0142ymi inwestorami, przedsi\u0119biorcami, kt\u00f3rzy s\u0105 lub b\u0119d\u0105 zaanga\u017cowani w przygotowanie, dostaw, realizacj\u0119 i eksploatacj\u0119 instalacji wytwarzania biogazu i biometanu\u201d. Mimo tych wyzwa\u0144, eksperci bran\u017cy \u2013 jak Anita Bednarek, dyrektor ds. Zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju Goodvalley \u2013 przypominaj\u0105, \u017ce biogazownie i biometanownie nios\u0105 ze sob\u0105 warto\u015b\u0107, kt\u00f3rej nie wida\u0107 w tabelach koszt\u00f3w.<\/p>\n
Z danych Krajowego O\u015brodka Wsparcia Rolnictwa wynika, \u017ce na dzie\u0144 14 marca 2023 r. Do rejestru wytw\u00f3rc\u00f3w biogazu rolniczego by\u0142o wpisanych 146 biogazowni rolniczych, kt\u00f3rych \u0142\u0105czna zainstalowana moc elektryczna wynosi\u0142a ponad 142 MWe. Od pewnego czasu na horyzoncie pojawiaj\u0105 si\u0119 jednak oznaki rych\u0142ego o\u017cywienia w bran\u017cy, czego dowodem mo\u017ce by\u0107 m.in. Podpisanie Porozumienia o wsp\u00f3\u0142pracy na rzecz rozwoju biogazu i biometanu (z 23 listopada 2021 r.) i pierwsze posiedzenie Rady Koordynacyjnej ds. Obecnie w Polsce funkcjonuje ponad 440 biogazowni1, z czego 185 to biogazownie rolnicze2.<\/p>\n